Asystencja osobista
Teraz Sejm · Rozpatrzenie poprawek Senatu

Szanowne Posłanki, Szanowni Posłowie,

prosimy o przyjęcie poprawek Senatu do ustawy o asystencji osobistej

Rekomendujemy przyjęcie wszystkich poprawek Senatu. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zmiany i pokazujemy, jak głosować w Sejmie.

Uchwała Senatu z
Aktualizacja:

Uczestnicy demonstracji z transparentami popierającymi asystencję osobistą.
Stanowisko strony społecznej Asystencja osobista.
Niezależne życie.
Asystencja osobista wspiera niezależne życie osób z niepełnosprawnościami.

Rekomendacje strony społecznej

Co zmieniają poprawki Senatu?

W szczególności popieramy poniższe zmiany. Wybierz temat, aby poznać rekomendację i uzasadnienie.
7 tematów · poprawki nr 7, 8, 9, 16, 18, 24, 29 i 32.

Poprawka Senatu nr 7

Przenoszenie niewykorzystanych godzin

Niewykorzystane godziny będzie można wykorzystać w kolejnych miesiącach tego samego roku, do 31 grudnia. Limit zachowanych godzin: dwukrotność przyznanej miesięcznej liczby godzin.

Dlaczego popieramy: większa elastyczność wykorzystania już przyznanego wsparcia, także po okresie choroby lub przejściowego braku asystenta.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 7

Dlaczego rekomendujemy: popieramy możliwość wykorzystania przyznanego wsparcia także wtedy, gdy nie udało się go wykorzystać w danym miesiącu. To większa elastyczność w organizacji asystencji przy zachowaniu rocznego terminu i limitu zapasu.

Zakres poprawki: zmiana art. 21 ust. 2 i nowy ust. 3. Nie podwyższa miesięcznej liczby godzin przyznanej w decyzji. Niewykorzystane godziny nie przechodzą na następny rok.

Źródło: uchwała, pkt 7, s. 2 PDF · Wcześniejszy wniosek: 832 Z nr 12.

Poprawka Senatu nr 8

Możliwość waloryzacji stawek asystencji

Rada Ministrów będzie mogła waloryzować stawki godzinowe asystencji — czyli aktualizować ich wysokość, uwzględniając zmiany płacy minimalnej, minimalnej stawki godzinowej i poziom przeciętnego wynagrodzenia. Poprawka nie ustanawia obowiązkowej corocznej waloryzacji.

Dlaczego popieramy: powstaje możliwość aktualizacji stawek w odpowiedzi na zmiany wynagrodzeń. To częściowa realizacja postulatu strony społecznej.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 8

Dlaczego rekomendujemy: rekomendujemy stworzenie prawnej możliwości aktualizacji stawek. To częściowa realizacja postulatu społecznego dotyczącego waloryzacji.

Zakres poprawki: nowy art. 22 ust. 5a upoważnia Radę Ministrów do wydania rozporządzenia. Nie gwarantuje corocznej podwyżki, automatycznego wskaźnika ani pierwszej waloryzacji w 2029 r. Nie jest to odrzucony wniosek nr 13 z druku 832 Z dotyczący waloryzacji inflacyjnej.

Źródło: uchwała, pkt 8, s. 2–3 PDF · Wcześniejszy wniosek: 832 Z nr 14.

Poprawka Senatu nr 9

Doświadczenie potwierdzane przez OPS

Liczyć się będzie także doświadczenie wspierania osoby, z którą kandydat na asystenta nie mieszka i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Nowa ścieżka wymaga co najmniej 120 godzin bezpośredniego wsparcia w ciągu ostatnich pięciu lat oraz zaświadczenia jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, np. ośrodka pomocy społecznej (OPS).

Dlaczego popieramy: uznanie udokumentowanej praktyki zdobytej także przy wspieraniu rodzica mieszkającego osobno, sąsiada lub znajomego.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 9

Dlaczego rekomendujemy: popieramy uznawanie rzeczywistej, udokumentowanej praktyki także wtedy, gdy osoba wspierana nie jest członkiem rodziny kandydata. To poszerza możliwość spełnienia warunku doświadczenia.

Zakres poprawki: nowa lit. ba w art. 27 pkt 6 nie wymaga relacji rodzinnej ani wspólnego gospodarstwa. Pięcioletni okres liczy się przed złożeniem wniosku o wpis do Rejestru asystentów. Wymagane jest zaświadczenie jednostki organizacyjnej pomocy społecznej; samo potwierdzenie przez NGO nie zastępuje go w tej nowej ścieżce. Dotychczasowa odrębna ścieżka z lit. c pozostaje.

Źródło: uchwała, pkt 9, s. 3 PDF · Wcześniejszy wniosek: 832 Z nr 16.

Poprawka Senatu nr 16

Lepsze zasady zastępstw

Osoba korzystająca z asystencji będzie mogła samodzielnie wskazać zastępcę. Jeśli nieobecność zgłoszono co najmniej 30 dni roboczych wcześniej, realizator przedstawi minimum dwóch kandydatów. Przy późniejszym zgłoszeniu przedstawi co najmniej jednego.

Dlaczego popieramy: większy wpływ użytkownika na wybór zastępcy i jasne obowiązki realizatora przy organizowaniu zastępstwa.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 16

Dlaczego rekomendujemy: popieramy możliwość samodzielnego wskazania zaufanej osoby na zastępstwo oraz określenie, ilu kandydatów ma przedstawić realizator. To rozwiązanie służące ciągłości asystencji i zachowaniu wpływu użytkownika na to, kto udziela mu wsparcia.

Zakres poprawki: nowe brzmienie art. 93. Gdy użytkownik sam wskaże wybranego asystenta, nie stosuje się obowiązku przedstawiania kandydatów z ust. 1 i 2. Jeżeli nieobecność zgłoszona później niż 30 dni roboczych przed jej rozpoczęciem trwa dłużej niż 30 dni, użytkownik może wybrać asystenta albo wnioskować o przedstawienie co najmniej dwóch kandydatów. Kandydaci przedstawiani przez realizatora muszą wcześniej wyrazić zgodę. Niedokonanie wyboru lub brak akceptacji kandydata oznacza rezygnację z zastępstwa.

Źródło: uchwała, pkt 16, s. 4–5 PDF.

Poprawka Senatu nr 18

Rozliczanie asystencji za grudzień

Wynagrodzenie za grudzień realizator będzie mógł wypłacić asystentowi do 31 grudnia tego samego roku, na podstawie oświadczenia asystenta, z uwzględnieniem planowanej miesięcznej liczby godzin asystencji.

Dlaczego popieramy: możliwość wypłaty wynagrodzenia za grudzień i rozliczenia środków przed końcem roku budżetowego.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 18

Dlaczego rekomendujemy: popieramy rozwiązanie ułatwiające rozliczenie dotacji w roku, na który została przyznana, i wypłatę grudniowego wynagrodzenia przed zakończeniem tego roku.

Zakres poprawki: nowy art. 95 ust. 11 pozwala realizatorowi wypłacić wynagrodzenie za grudzień do 31 grudnia na podstawie oświadczenia asystenta, z uwzględnieniem planowanej miesięcznej liczby godzin wskazanej w art. 74 ust. 1 pkt 7. Jest to możliwość wcześniejszej wypłaty dotycząca grudnia; przepis nie ustanawia takiej zasady dla wszystkich miesięcy.

Źródło: uchwała, pkt 18, s. 5 PDF.

Poprawki Senatu nr 24 i 29 · jeden temat

Ciągłość asystencji po ukończeniu 18 lat

Młodzież, której przyznano prawo do asystencji przed ukończeniem 18 lat, będzie mogła po ukończeniu 16 lat złożyć wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Rozwiązanie ma być stosowane od 1 stycznia 2030 r.

Dlaczego popieramy: wcześniejsze rozpoczęcie procedury służy ograniczeniu ryzyka przerwy w asystencji przy przejściu do zasad dla dorosłych.

Rekomendacja · poprawka nr 24 Przyjęcie poprawki Senatu Rekomendacja · poprawka nr 29 Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawek nr 24 i 29

Dlaczego rekomendujemy: popieramy wcześniejsze rozpoczęcie procedury potrzebnej do ubiegania się o asystencję na zasadach dla dorosłych. Jest to rozwiązanie służące celowi ciągłości wsparcia.

Zakres poprawek: poprawka 24 dodaje odpowiedni przepis w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przez art. 111 ustawy o asystencji. Poprawka 29 określa datę jego stosowania w nowym art. 122a. Mechanizm dotyczy osób wskazanych w przepisie, a nie wszystkich 16-latków. Nie wydłuża z sześciu do dwunastu miesięcy okresu ochrony po 18. urodzinach i nie gwarantuje wydania decyzji przed tymi urodzinami.

Źródło: uchwała, pkt 24, s. 6 PDF oraz pkt 29, s. 8 PDF · Wcześniejsze wnioski: 832 Z nr 38 i 45.

Poprawka Senatu nr 32

Czas na zdobycie kwalifikacji lub doświadczenia

Do 31 grudnia 2029 r. asystentem będzie mogła być także osoba niespełniająca warunku kwalifikacji lub doświadczenia, jeżeli wybierze ją osoba uprawniona do asystencji. Wyjątek obejmuje również osoby kształcące się w celu uzyskania wskazanych kwalifikacji zawodowych.

Dlaczego popieramy: większy wybór asystenta na starcie systemu i czas na uzupełnienie wymaganych kwalifikacji lub doświadczenia.

Rekomendacja Przyjęcie poprawki Senatu
Uzasadnienie i zakres poprawki nr 32

Dlaczego rekomendujemy: popieramy rozwiązanie, które na starcie systemu pozwala użytkownikowi wybrać asystenta także przy niespełnieniu warunku formalnych kwalifikacji lub doświadczenia. Samodzielny wybór pozostaje istotnym elementem asystencji osobistej.

Zakres poprawki: wyjątek dotyczy warunku z art. 27 pkt 6; pozostałe wymagania ustawowe pozostają. Podstawa korzystania z wyjątku jest ujawniana w rejestrze. Brak uzupełnienia kwalifikacji lub doświadczenia do końca 2029 r. prowadzi do wykreślenia z rejestru. Osób objętych wyjątkiem nie wlicza się do wskazanego w przepisie minimum kadrowego realizatora. Poprawka nie zawiera odrębnego ograniczenia obowiązku załączania dokumentów z art. 34 ust. 4 do dokumentów posiadanych, wskazanego w społecznej korekcie 1.3.

Źródło: uchwała, pkt 32, s. 8–9 PDF · Wcześniejszy wniosek: 832 Z nr 50.

Prosimy o przyjęcie wszystkich poprawek Senatu.

Przy głosowaniu nad ich odrzuceniem prosimy o głos PRZECIW odrzuceniu. W szczególności: nr 7, 8, 9, 16, 18, 24, 29 i 32

Dokumenty i źródła

Stan na 17 października 2026 r. Opisy zmian opierają się na uchwale Senatu; rekomendacje i ich uzasadnienia są stanowiskiem strony społecznej. Przedstawione poprawki nie są tu opisywane jako obowiązujące już przepisy.