Kim jesteśmy i czym jest akcja #AsystencjaNa5

• Jesteśmy grupą społeczników działających na rzecz wprowadzenia dobrej jakościowo i wdrażalnej ustawowej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami.

• Akcja #AsystencjaNa5 to działanie na rzecz budowania szerokiej świadomości wokół projektu ustawowej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami wraz z propozycjami konkretnych poprawek dla parlamentarzystów.

• Pierwsze czytanie projektów – rządowego i poselskiego – odbędzie się lada chwila – już podczas najbliższego posiedzenia Sejmu,
  21 listopada!

O co chodzi z ustawą o asystencji?

Od 2012 roku Polska opóźnia wprowadzenie systemu, do którego zobowiązała się ratyfikując w 2012 roku Konwencję ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. To rażące zaniechanie!

Od lat strona społeczna naciska na kolejne władze, aby te spełniły wreszcie obietnicę o ustawowej asystencji osobistej.

Dzięki zaangażowaniu setek osób – samorzeczników, sojuszników, osób najbliższych i organizacji udało się doprowadzić do sytuacji, w której stworzony został ministerialny projekt.

Do niedawna można było nazwać go nie tylko zgodnym z Konwencją, ale bardzo nowoczesnym. Jeśli zostałby przyjęty wiosną 2025 roku w kształcie po konsultacjach społecznych, które odbyły się w grudniu 2024 roku, idea włączania społecznego wielu osób z niepełnosprawnościami mogłaby za chwilę stać się faktem.

Niestety, do tego nie doszło.

Pozorny sukces…

Obecnie asystencja osobista, jako rzeczywista odpowiedź na założenia Konwencji, stanęła pod znakiem zapytania przez – trzeba to nazwać po imieniu – wykastrowanie projektu.

Wprawdzie 28 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt, ale niestety bez ważnych elementów, które sprawiają, że mógłby być on realną inwestycją, a nie kosztowną wydmuszką!

Z obiecanego nowego samochodu z salonu, jaką był pierwotny projekt ustawy, wyjęto silnik, jakim są inwestycja we właściwe wsparcie asystentów i zabrano koła poprzez sztywną niewaloryzowaną stawkę.

A kiedy było już wiadomo, że ten samochód dalej nie pojedzie, to jeszcze nawet nie możemy wybrać tego, jak będzie wyposażony – osobom z niepełnosprawnością zabrano możliwość wyboru asystenta, który naprawdę odpowiada na ich potrzeby.

Nie kupujemy takiej ustawy, tak samo, jak nie kupilibyśmy takiego samochodu – to przekręt w biały dzień!

Chaos i zaniedbanie Pełnomocnika

W związku z absurdalnie długim czasem, jaki projekt spędził na biurkach resortów, Lewica oraz Polska 2050, zgodnie z obietnicą, zdecydowały się złożyć własny projekt poselski i choć zdecydowanie nieidealny, to bliższy pożądanemu kształtowi – konieczne poprawki są prostsze do wprowadzenia.

Postulujemy, aby podczas prac sejmowej podkomisji przeanalizować dokładnie dwa projekty i połączyć ich wartości. To konieczne, aby ustawa miała szanse na wdrożenie!

Od miesięcy panuje chaos wokół tego, czym powinien, a czym absolutnie nie powinien być system asystencji osobistej. Niestety, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Łukasz Krasoń nie zadbał o rzetelną edukację świadomościową przedstawicieli resortów, co powinno być jego absolutnym priorytetem.

Politycy i urzędnicy, na co dzień zajmujący się licznymi tematami, niekoniecznie muszą rozumieć, czym jest asystencja osobista dla osób z niepełnosprawnościami, jaką niesie wartość społeczną, jaki ma związek z Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Zaangażowanie Pełnomocnika w ten proces prawdopodobnie zapobiegłoby bezlitosnej kastracji, a projekt, który udało się wypracować podczas bezprecedensowo szerokich konsultacji społecznych, byłby przyjęty jako element strategii, jako inwestycja w potencjał obywateli z niepełnosprawnościami.

Nam, społecznikom, przez niespełna dwa lata udało się wprowadzić pojęcie asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami do mainstreamu, poza środowiskową bańkę. Dzięki temu znalazł się on w programach wyborczych niemal wszystkich partii, był również obecny w ostatniej kampanii wyborczej.

Nie możemy więc w tej sytuacji, gdy sukces jest tak blisko, spocząć na laurach. Trzeba działać – i rozliczyć polityków z ich obietnic.

Dlatego właśnie wychodzimy z akcją #AsystencjaNa5 w wersji dla obywateli oraz parlamentarzystów!

Przedstawiamy 5 priorytetów, o które będziemy walczyć w Sejmie – wersja krótka dla obywateli, długa i szczegółowa dla bardziej wnikliwych i przede wszystkim dla parlamentarzystów.

Najważniejsze poprawki – krótko i ogólnie:

1. Swoboda wyboru asystenta
Do wsparcia w prywatnych i czasem również intymnych czynnościach powinniśmy móc wybrać osobę zaufaną – niekoniecznie specjalistę. Tymczasem rządowy projekt ustawy mnoży formalności i ogranicza wybór osób z niepełnosprawnością, każąc im się zrzec możliwości wyboru, jeśli nie mają zaufanego specjalisty. Chcemy, aby swoboda wyboru była realnie dostępna – tak, jak w pierwotnym projekcie!

2. Dowolność w przenoszeniu godzin

Życia nie da się zamknąć w sztywnych ramach – a czasem wsparcie jest niezbędne w większym, a czasem mniejszym wymiarze. Możliwość dobrego planowania np. wyjazdu służbowego, na urlop czy reabilitację również jest prawem osoby z niepełnosprawnością. Chcemy, aby przyznane osobie z niepełnosprawnością godziny można było swobodnie przenosić między miesiącami!

3. Godna stawka za godną pracę

Jeśli usługa asystencji rzeczywiście ma wesprzeć osoby z niepełnosprawnościami i ich rodziny, musimy mieć chętnych do tej pracy. Aby tak było, stawka godzinowa musi być sensowna i konkurencyjna. Chcemy, aby ta praca była godnie wynagrodzona, a stawka rokrocznie waloryzowana!

4. Adekwatne wsparcie asystencji od zaplecza – odpowiednio dofinansowane realizacja i koordynacja, a także szkolenia i rozwiązywanie konfliktów.

Tam, gdzie pojawia się praca między ludźmi, często również w stresujących warunkach, tam również pojawią się konflikty i trudności – to zrozumiałe. Zarówno asystent, jak i osoba z niepełnosprawnością muszą mieć wtedy dobre wsparcie oraz dostęp do rozwiązań, które pomogą minimalizować ryzyka. Chcemy, aby ustawa zapewniała bliski kontakt asystenta i użytkownika asystencji z koordynatorem – realnie, a nie tylko na papierze!

5. Szeroka dostępność – od 70 pkt poziomu potrzeby wsparcia

Aby ubiegać się o prawo do asystencji, w aktualnym projekcie potrzeba 80 punktów w skali poziomu potrzeby wsparcia. Tymczasem bardzo wiele osób mających 70 punktów, również potrzebuje wsparcia innych osób w codziennych czynnościach – to warunek tak wysokiej punktacji. Chcemy, aby usługa asystencji w kolejnych latach rozszerzała się na wszystkich, którzy będą jej potrzebować!

To 5 fundamentów, których nie wolno pominąć, jeśli chcemy, aby ustawa o asystencji osobistej była realnym wsparciem, a nie straconą szansą!

Asystencja to wsparcie, podążanie za potrzebami osoby wspieranej, partnerstwo, a nie usługa opiekuńcza.

Chcecie walczyć z nami?

Udostępnijcie informacje o #AsystencjaNa5 w mediach społecznościowych, oznaczając profile polskich polityków – szczególnie Premiera, Ministra Finansów, Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej czy Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych – na swoich profilach i pod ich profilami.

Warto oznaczać także przedstawicieli mediów, to bezcenne!

W tym miejscu dziękujemy za ich moc i dawanie głosu, zwłaszcza w ciągu ostatnich miesięcy!

Polacy z niepełnosprawnościami i ich bliscy czekali na ten projekt kilkanaście lat, teraz przyszedł czas, aby te zobowiązania zrealizować. Ale nie godzimy się na fasadowość!

Najważniejsze poprawki – wnikliwie i ekspercko:

W wyniku setek godzin społecznej pracy najbardziej doświadczonych ekspertów – praktyków asystencji osobistej w Polsce (użytkowników asystencji i ich bliskich, samych asystentów, koordynatorów asystencji, jej realizatorów – zarówno ze strony pozarządowej, jak i samorządowej, a także prawników i legislatorów) w tej części strony zawarliśmy konkretne, szczegółowe propozycje brzmienia poprawek do ustawy – gotowe od strony legislacyjnej do złożenia jako poprawki poselskie.

Dlaczego opracowaliśmy poprawki do Ustawy?

• bo uważamy, że obywatele z niepełnosprawnościami, wymagający wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, muszą mieć zagwarantowane prawo do decydowania o tym, kto, kiedy, w jakim zakresie i w jaki sposób świadczy im usługę asystencji osobistej;

• bo chcemy, żeby osoby z niepełnosprawnościami mogły racjonalnie i zgodnie z własnymi potrzebami planować swoją przyszłość, nie obawiając się, że projekt, w ramach którego otrzymują wsparcie, skończy się w połowie roku lub że za późno zgłoszą się do projektu i nie zostaną im przydzielone usługi asystencji osobistej;

• bo chcemy, żeby z asystencji osobistej korzystało nie 4% osób, które jej potrzebują (dane z raportu NIK, 2022), ale możliwie największa część potrzebujących, także dzieci i młodzież, niezależnie od tego, gdzie mieszkają;

• bo wierzymy, że z możliwości wypełniania ról społecznych przez osoby z niepełnosprawnościami skorzystają nie tylko te osoby i ich bliskie otoczenie, ale także całe społeczeństwo;

• bo wszyscy znamy słowa „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy”. „My” to także osoby z niepełnosprawnościami, które pragną wolności, tak ważnej dla wielu Polek i Polaków, „My” to także opiekunowie osób z niepełnosprawnościami, którzy żyją w lęku, że jedyną przyszłością osób, które kochają, będzie zamieszkanie w domach pomocy społecznej;

• bo wierzymy w moc włączania społecznego i widzimy w tej usłudze możliwość odzyskiwania potencjału ludzkiego, a tym samym tworzenia silniejszej, odporniejszej i bezpieczniejszej wspólnoty!

Oddajemy Wam – obywatelom oraz parlamentarzystom – tę stronę, wierząc, że dzięki niej uda się uchwalić Ustawę o asystencji na 5.

Ustawę, która zadziała w praktyce, a nie będzie wyłącznie kosztowną propagandą pozornego sukcesu!

Kim jesteśmy?

Podmioty, inicjatywy, organizacje, aktywiści i eksperci współtworzący i popierający Pakiet propozycji poprawek strony społecznej do rządowego oraz poselskiego projektu Ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami.

Ruchy i inicjatywy społeczne:
● Protest #2119 Osób z niepełnosprawnościami i osób opiekuńczych
● Grupa “Wschód”

Organizacje pozarządowe:
● Fundacja Aktywizacja
● Fundacja Aktywnej Rehabilitacji
● Fundacja Avalon
● Fundacja Autism-Team
● Fundacja Blind&Proud
● Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna
● Fundacja Inne Spojrzenie
● Fundacja Jesteśmy Ważni
● Fundacja Podróże Bez Granic
● Fundacja “Promyk Słońca”
● Fundacja Wbrew Pozorom
● Fundacja “Zdrowie jest Najważniejsze”
● Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną
● Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami
● Stowarzyszenie Mudita
● Stowarzyszenie My dla Innych
● Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Krok za krokiem” w Zamościu

Jak również osoby z niepełnosprawnościami (samorzecznicy) oraz sojusznicy:
● Katarzyna Bierzanowska, Inicjatywa “Pełnoprawna”, użytkowniczka asystencji osobistej
● Olga Legosz, działaczka społeczna, sojuszniczka osób z niepełnosprawnościami,
● Monika Lewandowska, ekonomistka, matka dorosłej córki wymagającej asystencji osobistej, ambasadorka Konwencji ONZ o prawach OzN
● Marta Lorczyk, aktywistka, użytkowniczka asystencji osobistej
● Tadeusz Łuczak, “Perspektywa Tadeusza”, aktywista, użytkownik asystencji osobistej
● Renata Orłowska, “Zaniczka”, samorzeczniczka, użytkowniczka asystencji osobistej
● Łukasz Orylski, ekspert w zakresie asystencji osobistej i jej użytkownik
● Agata Roczniak, samorzeczniczka, użytkowniczka asystencji osobistej
● Waldemar, Jarosław i Marzena Różanowscy, samorzecznicy, użytkownicy asystencji osobistej
● Wojciech Sawicki, “Life On Wheelz”, influencer, użytkownik asystencji osobistej
● Bogumiła Siedlecka-Goślicka, “Anioł na Resorach”, influencerka, użytkowniczka asystencji osobistej
● Agnieszka Sobecka, samorzeczniczka, użytkowniczka asystencji osobistej
● Agnieszka Szpila, pisarka, matka dorosłych córek wymagających asystencji osobistej
● Małgorzata Szumowska, działaczka społeczna, ambasadorka Konwencji ONZ o prawach OzN
● Grzegorz Wojak, aktywista, użytkownik asystencji osobistej

Osoby do kontaktu ws. poprawek

● Ariel Fecyk, wiceprezes Fundacji “Twoje Nowe Możliwości”:

a.fecyk@tnm.org.pl, tel: +48 609 422 651

● Małgorzata Szumowska, działaczka społeczna,
ambasadorka Konwencji ONZ o prawach OzN:

malgorzata@fcen.com.pl, tel: +48 504 741 214

wersja: poprawki gotowe do złożenia

Pobierz
Zaktualizowany pakiet poprawek strony społecznej
do projektu ustawy o asystencji osobistej

wersja wraz z szerszym omówieniem, uzasadnieniami oraz porównaniem z obecnym brzmieniem

Copyright © 2025 AsystencjaNa5

kontakt@asystencjaosobista.org